İSKELE VE KALIP AKSESUARLARI
Büyük Yıkımlar, Küçük Parçaların Eksikliğinde Başlar
Bir şantiyeden diğerine taşınan iskele ve kalıp sistemlerinde en çok fire verilen ürünler; kamalar, pimler, kelepçeler ve tie-rod (tayrot) somunlarıdır. Şantiyede bir ustanın eksik bir orijinal kilit pimi yerine inşaat demiri bükerek sistemi tutturmaya çalışması, o iskelenin taşıma kapasitesini anında sıfırlar.
Eksik aksesuarlarla kurulan sistemlerde şu riskler ortaya çıkar:
-
Kalıp Patlaması: Eksik veya yivleri sıyrılmış bir tie-rod somunu, beton dökümü sırasındaki muazzam basınca dayanamaz ve kalıbın patlamasına neden olur. Bu, hem tonlarca betonun ziyan olması hem de ciddi yaralanmalar demektir.
-
İskele Devrilmesi: Duvar ankrajı (bağlantı tijleri) eksik olan bir iskele, rüzgar yüküne veya üzerindeki personel hareketine karşı tamamen savunmasızdır.
-
Denge Kaybı: Taban plakası (ayar mili) kaybolduğu için doğrudan tuğla veya tahta parçaları üzerine kurulan iskeleler, zemin oturduğunda tek taraflı çöker.
İSG Denetimlerinde Hayat Kurtaran 4 Kritik Aksesuar
Çalışma Bakanlığı müfettişlerinin şantiye denetimlerinde ana iskele borularından önce baktıkları bağlantı ve güvenlik aksesuarları şunlardır:
1. Alt Ayar Milleri (Krikolar) ve Taban Plakaları
İskelenin toprağa veya betona basan ayaklarıdır. İskelenin terazide olmasını sağlar. Ayar mili eksikse iskele yamuk kurulur ve statik denge bozulur.
2. İskele Kelepçeleri (Döner ve Sabit Kelepçeler)
Çelik boruları birbirine bağlayan sistemlerdir. Eksilen kelepçelerin yerine bağ teli veya kaynak kullanılması yasal olarak yasaktır. Orijinal ve TSE belgeli kelepçeler, iskelenin rijitliğini (esnemezliğini) sağlar.
3. Duvar Ankraj Elemanları
İskelenin binaya sabitlenmesini sağlayan kilit parçalardır. "İskele zaten kendi ağırlığıyla duruyor" yanılgısı şantiyelerdeki en ölümcül hatadır. Her belirli metrekarede bir mutlaka orijinal ankraj elemanlarıyla bina bağlantısı yapılmalıdır.
4. Tie-Rod (Tayrot) Milleri ve Aynaları
Perde ve kolon kalıplarının iki yüzünü birbirine bağlayan çelik saplamalardır. Bu millerin üzerindeki somunların (aynaların) zamanla dişleri aşınır. Aşınmış veya kaybolmuş somunların yenileriyle değiştirilmesi, güvenli beton dökümünün ilk şartıdır.
"Eksik Tamamlama" Maliyet Değil, Sigortadır
Milyonlarca liralık bir inşaat projesinde, 50 TL'lik bir iskele kelepçesini veya 20 TL'lik bir kilit pimini satın almaktan kaçınmak; iş durdurma cezaları, tazminatlar ve en önemlisi insan hayatı düşünüldüğünde kabul edilemez bir risktir.
Şantiyenizdeki malzemeler depodan çıkıp sahaya inerken yapılacak bir Aksesuar Sayım ve Yenileme Çalışması, hem İSG uzmanınızın içini rahatlatacak hem de işinizin kesintisiz yürümesini sağlayacaktır.